[{"data":1,"prerenderedAt":312},["ShallowReactive",2],{"calc-hoe-bereken-je-de-standaardafwijking":3,"calc-related-hoe-bereken-je-de-standaardafwijking":84},{"id":4,"title":5,"body":6,"date":74,"description":75,"extension":76,"meta":77,"navigation":78,"path":79,"seo":80,"stem":81,"topic":82,"__hash__":83},"practicelyCalc\u002Fpracticely-calc\u002Fhoe-bereken-je-de-standaardafwijking.md","Hoe bereken je de standaardafwijking?",{"type":7,"value":8,"toc":68},"minimark",[9,19,35,38,43,46,49,53,61],[10,11,12,13,18],"p",{},"De standaardafwijking meet hoe ver de waarden gemiddeld van het\n",[14,15,17],"a",{"href":16},"\u002Fpracticely\u002Fberekenen\u002Fhoe-bereken-je-het-gemiddelde","gemiddelde"," af liggen. Het stappenplan:",[20,21,22,26,29,32],"ol",{},[23,24,25],"li",{},"Bereken het gemiddelde.",[23,27,28],{},"Trek van elk getal het gemiddelde af en kwadrateer dat.",[23,30,31],{},"Neem het gemiddelde van die kwadraten (de variantie).",[23,33,34],{},"Neem de wortel.",[10,36,37],{},"$$\\sigma = \\sqrt{\\frac{\\sum (x_i - \\bar{x})^2}{n}}$$",[39,40,42],"h2",{"id":41},"voorbeeld","Voorbeeld",[10,44,45],{},"Neem $2, 4, 4, 6, 9$, gemiddelde $= 5$. De gekwadrateerde afwijkingen zijn $9, 1, 1, 1, 16$, samen $28$:",[10,47,48],{},"$$\\sigma = \\sqrt{\\frac{28}{5}} = \\sqrt{5{,}6} \\approx 2{,}37$$",[39,50,52],{"id":51},"populatie-vs-steekproef","Populatie vs. steekproef",[10,54,55,56,60],{},"Deel je door $n$, dan is het de populatie-standaardafwijking; bij een steekproef deel je door $n-1$.\nMeer uitleg: ",[14,57,59],{"href":58},"\u002Fpracticely\u002Fblog\u002Fstandaardafwijking-berekenen","standaardafwijking berekenen",".",[62,63,65],"cta-practicely",{"title":64},"Oefen met spreidingsmaten",[10,66,67],{},"Oefen statistiek stap voor stap met hints en uitwerkingen op Practicely.",{"title":69,"searchDepth":70,"depth":70,"links":71},"",2,[72,73],{"id":41,"depth":70,"text":42},{"id":51,"depth":70,"text":52},"2026-08-06","De standaardafwijking meet de spreiding van een dataset. Bereken 'm stap voor stap: afwijkingen kwadrateren, middelen en worteltrekken.","md",{},true,"\u002Fpracticely-calc\u002Fhoe-bereken-je-de-standaardafwijking",{"title":5,"description":75},"practicely-calc\u002Fhoe-bereken-je-de-standaardafwijking","Statistiek","-lEb1PnkfhJBtmHPx1d-QtXPqnzDOOIRGkpQx9K4FUk",[85,149,213,262],{"id":86,"title":87,"body":88,"date":74,"description":143,"extension":76,"meta":144,"navigation":78,"path":145,"seo":146,"stem":147,"topic":82,"__hash__":148},"practicelyCalc\u002Fpracticely-calc\u002Fhoe-bereken-je-de-mediaan.md","Hoe bereken je de mediaan?",{"type":7,"value":89,"toc":138},[90,98,102,105,109,116,119,123,133],[10,91,92,93,97],{},"De mediaan is het ",[94,95,96],"strong",{},"middelste"," getal als je de reeks op volgorde zet. Zet de getallen dus eerst van\nklein naar groot.",[39,99,101],{"id":100},"oneven-aantal","Oneven aantal",[10,103,104],{},"Bij een oneven aantal is de mediaan simpelweg het middelste getal. Neem $3, 7, 2, 8, 5$ → gesorteerd\n$2, 3, \\underline{5}, 7, 8$ → mediaan $= 5$.",[39,106,108],{"id":107},"even-aantal","Even aantal",[10,110,111,112,115],{},"Bij een even aantal neem je het ",[94,113,114],{},"gemiddelde van de twee middelste",". Neem $3, 7, 2, 8$ → gesorteerd\n$2, 3, 7, 8$ → middelste twee zijn $3$ en $7$:",[10,117,118],{},"$$\\text{mediaan} = \\frac{3 + 7}{2} = 5$$",[39,120,122],{"id":121},"waarom-de-mediaan","Waarom de mediaan?",[10,124,125,126,128,129,60],{},"De mediaan is minder gevoelig voor uitschieters dan het\n",[14,127,17],{"href":16}," — handig bij bv. inkomens. Meer uitleg:\n",[14,130,132],{"href":131},"\u002Fpracticely\u002Fblog\u002Fgemiddelde-mediaan-modus","gemiddelde, mediaan en modus",[62,134,136],{"title":135},"Oefen met de mediaan",[10,137,67],{},{"title":69,"searchDepth":70,"depth":70,"links":139},[140,141,142],{"id":100,"depth":70,"text":101},{"id":107,"depth":70,"text":108},{"id":121,"depth":70,"text":122},"De mediaan is het middelste getal van een gesorteerde reeks. Uitleg voor een oneven én even aantal getallen, met voorbeelden.",{},"\u002Fpracticely-calc\u002Fhoe-bereken-je-de-mediaan",{"title":87,"description":143},"practicely-calc\u002Fhoe-bereken-je-de-mediaan","Q0O1b4E2nnebkSSn07EFVarNPGH0hsVgIGgRZe0yQZI",{"id":150,"title":151,"body":152,"date":74,"description":207,"extension":76,"meta":208,"navigation":78,"path":209,"seo":210,"stem":211,"topic":82,"__hash__":212},"practicelyCalc\u002Fpracticely-calc\u002Fhoe-bereken-je-een-kans.md","Hoe bereken je een kans?",{"type":7,"value":153,"toc":203},[154,157,160,163,165,168,171,175,190,197],[10,155,156],{},"Bij gelijke, eerlijke uitkomsten bereken je een kans zo:",[10,158,159],{},"$$P(\\text{gebeurtenis}) = \\frac{\\text{aantal gunstige uitkomsten}}{\\text{totaal aantal uitkomsten}}$$",[10,161,162],{},"Een kans ligt altijd tussen $0$ (kan niet) en $1$ (zeker).",[39,164,42],{"id":41},[10,166,167],{},"De kans op een even getal met een dobbelsteen: er zijn 3 even uitkomsten ($2, 4, 6$) van de 6:",[10,169,170],{},"$$P(\\text{even}) = \\frac{3}{6} = \\frac{1}{2}$$",[39,172,174],{"id":173},"en-en-of-kansen","En- en of-kansen",[176,177,178,184],"ul",{},[23,179,180,183],{},[94,181,182],{},"En"," (onafhankelijk): vermenigvuldigen. Twee keer een 6: $\\frac{1}{6}\\times\\frac{1}{6}=\\frac{1}{36}$.",[23,185,186,189],{},[94,187,188],{},"Of"," (elkaar uitsluitend): optellen. Een 1 of 2: $\\frac{1}{6}+\\frac{1}{6}=\\frac{1}{3}$.",[10,191,192,193,60],{},"Meer uitleg: ",[14,194,196],{"href":195},"\u002Fpracticely\u002Fblog\u002Fkansrekening-basis","kansrekening voor beginners",[62,198,200],{"title":199},"Oefen met kansrekening",[10,201,202],{},"Oefen kansen stap voor stap met hints en uitwerkingen op Practicely.",{"title":69,"searchDepth":70,"depth":70,"links":204},[205,206],{"id":41,"depth":70,"text":42},{"id":173,"depth":70,"text":174},"Een kans bereken je als het aantal gunstige uitkomsten gedeeld door het totaal. Uitleg met formule en voorbeelden.",{},"\u002Fpracticely-calc\u002Fhoe-bereken-je-een-kans",{"title":151,"description":207},"practicely-calc\u002Fhoe-bereken-je-een-kans","oZjpTxKWi93cIHpRnfvwPGZ8-x84lHt0bCBsIMe1EyQ",{"id":214,"title":215,"body":216,"date":74,"description":256,"extension":76,"meta":257,"navigation":78,"path":258,"seo":259,"stem":260,"topic":82,"__hash__":261},"practicelyCalc\u002Fpracticely-calc\u002Fhoe-bereken-je-het-bereik.md","Hoe bereken je het bereik van een dataset?",{"type":7,"value":217,"toc":252},[218,221,224,226,229,232,236,246],[10,219,220],{},"Het bereik is de simpelste maat voor de spreiding van een dataset: het verschil tussen de grootste en\nde kleinste waarde.",[10,222,223],{},"$$\\text{bereik} = \\text{grootste waarde} - \\text{kleinste waarde}$$",[39,225,42],{"id":41},[10,227,228],{},"Neem $4, 9, 2, 7, 5$. De grootste is $9$, de kleinste is $2$:",[10,230,231],{},"$$\\text{bereik} = 9 - 2 = 7$$",[39,233,235],{"id":234},"let-op","Let op",[10,237,238,239,243,244,60],{},"Het bereik gebruikt alleen de twee uiterste waarden, dus één uitschieter beïnvloedt het sterk. Voor een\ncompletere spreidingsmaat gebruik je de\n",[14,240,242],{"href":241},"\u002Fpracticely\u002Fberekenen\u002Fhoe-bereken-je-de-standaardafwijking","standaardafwijking",". Meer uitleg:\n",[14,245,132],{"href":131},[62,247,249],{"title":248},"Oefen met statistiek",[10,250,251],{},"Oefen spreidingsmaten stap voor stap met hints en uitwerkingen op Practicely.",{"title":69,"searchDepth":70,"depth":70,"links":253},[254,255],{"id":41,"depth":70,"text":42},{"id":234,"depth":70,"text":235},"Het bereik is de grootste waarde min de kleinste. Een eenvoudige spreidingsmaat, uitgelegd met formule en voorbeeld.",{},"\u002Fpracticely-calc\u002Fhoe-bereken-je-het-bereik",{"title":215,"description":256},"practicely-calc\u002Fhoe-bereken-je-het-bereik","FbZQOwPsL6qK_5FV_6PABCi4ZrgXZw5G8ROSBiQ-jC0",{"id":263,"title":264,"body":265,"date":74,"description":306,"extension":76,"meta":307,"navigation":78,"path":308,"seo":309,"stem":310,"topic":82,"__hash__":311},"practicelyCalc\u002Fpracticely-calc\u002Fhoe-bereken-je-het-gemiddelde.md","Hoe bereken je het gemiddelde?",{"type":7,"value":266,"toc":302},[267,270,273,275,278,281,283,297],[10,268,269],{},"Het gemiddelde is de som van alle getallen gedeeld door het aantal getallen:",[10,271,272],{},"$$\\text{gemiddelde} = \\frac{\\text{som van de waarden}}{\\text{aantal waarden}}$$",[39,274,42],{"id":41},[10,276,277],{},"Neem $4, 8, 6, 2$:",[10,279,280],{},"$$\\frac{4 + 8 + 6 + 2}{4} = \\frac{20}{4} = 5$$",[39,282,235],{"id":234},[10,284,285,286,289,290,294,295,60],{},"Het gemiddelde is ",[94,287,288],{},"gevoelig voor uitschieters",": één extreem groot getal trekt het flink omhoog. Zit\ner zo'n uitschieter in, dan is de ",[14,291,293],{"href":292},"\u002Fpracticely\u002Fberekenen\u002Fhoe-bereken-je-de-mediaan","mediaan"," vaak een\nbeter middelpunt. Meer uitleg: ",[14,296,132],{"href":131},[62,298,299],{"title":248},[10,300,301],{},"Oefen het gemiddelde en meer statistiek stap voor stap op Practicely.",{"title":69,"searchDepth":70,"depth":70,"links":303},[304,305],{"id":41,"depth":70,"text":42},{"id":234,"depth":70,"text":235},"Het gemiddelde bereken je door alle getallen op te tellen en te delen door hoeveel het er zijn. Uitleg met formule en voorbeeld.",{},"\u002Fpracticely-calc\u002Fhoe-bereken-je-het-gemiddelde",{"title":264,"description":306},"practicely-calc\u002Fhoe-bereken-je-het-gemiddelde","blSQXsTkfJ103uaoXxG0wN_vlgsG5oWGOF8KMXxdYTU",1788471483020]